Sinterklaas

Sinterklaas zweeft door de luchtDe stilte van ons kleine Sint Maartenslampionnetje is naar de achtergrond verdwenen. Nu klopt het hart vol verwachting voor de komst van de Goed Heiligman en zijn Pieten! Een prachtig feest met als motief het geven, nemen en het jezelf in de spiegel durven te bekijken. Een feest vol vreugde, verwondering en geheimzinnigheid.

Maar wie was Sint Nicolaas en wie is zijn trouwe metgezel?

Sint Nicolaas

Over het leven van de Heilige Nicolaas wordt voor het eerst geschreven in de 13e eeuw. Nicolaas was bisschop van de Turkse stad Myra. Belangrijk van zijn daden is, dat hij het goede nastreefde en de mens op alle mogelijke manieren probeerde te ondersteunen. Hij werd daarom vereerd als een beschermheilige van bijvoorbeeld de scheepvaart, het huwelijk en kinderen. Tevens is hij de beschermheilige van de vrije mens, want hij helpt ieder mens die met vallen en opstaan zich probeert verder te ontwikkelen.
Rond 6 december is Nicolaas gestorven. Dat werd de datum die de kerk vastlegde als heiligendag.

Germaanse Mythologie

Een andere bron die de basis vormt voor ons sinterklaasfeest is te vinden in de Edda, de Noorse mythologie. Tijdens de in december gevierde joelfeesten ter ere van de midwinter zonnewende, werd Wodan (ook wel Odin), de god van de wilde jacht en de wijsheid geëerd. Hij bezat twee zwarte raven, een speer en een wit paard genaamd Sleipnir, waarmee hij door de lucht reed. De mensen wisten dat Wodan alles over de mensen te weten kon komen omdat zijn kleinzoon door de schoorsteen de mensen bekeek. Men moest Wodan goed stemmen door hem voer te geven voor zijn paard. Het voer werd dan voor de schoorsteen in een schoen neergezet. Ons strooigoed doet ook aan Wodan denken. Hij strooide zaad over de wereld, zodat het land vruchtbaar zou zijn.

Pieterbaas

De oorsprong van de Pieten is vaak een punt van discussie. Voor de één is Piet gelijkwaardig aan Sinterklaas, voor de ander is hij het hulpje of een knecht. Volgens sommige mensen heeft Piet zwarte vegen in zijn gezicht omdat hij door de schoorsteen gaat, anderen zeggen dat Pieten van oorsprong slaven waren. Kindslaven die door Nicolaas werden bevrijd en voor een eerlijk loon in dienst van Nicolaas mochten werken. Weer anderen zeggen dat de kleding van de Pieten verwijst naar de oorspronkelijk 16e eeuwse, Moorse bedienden uit Spanje.
Zou het ook kunnen zijn dat de Pieten verwijzen naar de twee zwarte raven van Wodan, die door de schoorsteen de goede gaven van de mensen ophaalden?
Een toenemend aantal mensen neemt aanstoot aan het uiterlijk van Pieten. De zwarte huidskleur, het kroeshaar, de gouden oorbellen en zijn functie als knecht zijn beledigend en leggen een schaduwkant van kolonialistisch Nederland bloot.

Knecht Ruprecht

De Duitse Ruprecht doet ook aan Piet denken. Ruprecht komt in verschillende tradities voor. Zo gaat hij met Nikolaus op de avond van 5 december langs de huizen of verschijnt Ruprecht met Kerstmis samen met het Christuskind. Ruprecht is niet geschminkt maar is gekleed in een zwarte mantel en draagt een roede bij zich. Hij staat voor het kwade en de duivel. Nikolaus en het Christuskind staan voor het goede en hemelse.

In de hoop dat Charlotte Demotions dit boek nog een keer vernieuwd uitgeeft!Symbolen

Voor kinderen is de uiterlijke vorm niet van belang, voor de kinderen telt het beeld van de oude wijze man die liefdevol deelt en zijn begaafde metgezel die met zijn vaardigheden de harten vervuld.

Sinterklaas heeft bijzondere eigenschappen, zo gaat hij met zijn paard over de daken, waardoor hij dicht bij de hemel blijft. De cadeautjes komen in de nacht door de schoorsteen in de schoenen. De schoorsteen staat symbool voor de verbinding tussen het hemelse en het aardse. Ze komen in de nacht omdat tijdens het slapen de geestelijke wereld het meest dichtbij ons mensen is.

Door de gedichten die we voor elkaar schrijven en de surprises die we maken, houden we elkaar een spiegel voor. Zo proberen we op humoristische wijze, de goede daden, de zwakheden en ondeugden liefdevol te belichten.

Tradities in ontwikkeling

De verschillende verhalen zijn samen verweven en zo is de sinterklaastraditie ontstaan zoals menigeen die nu nog kent. Hoewel de cadeautjes en Piet als pedagogisch middel soms de overhand krijgen, leert Sint Nicolaas ons eigenlijk te geven. Nicolaas wil helpen een beter mens te worden, zodat de mensheid klaar is voor de geboorte van het Christuskind en het nieuwe licht in onszelf.

De mensheid ontwikkelt zich door de veranderende tijd. Tradities verdwijnen, vervormen of smelten samen. De oorspronkelijke heiligendag wordt allang niet meer zo gevierd als een paar eeuwen terug. Momenteel zijn we getuigen van een altijd veranderd feest dat ook nu meegaat met de tijd.

Kille koude donk're dagen maken alles stil,
't lijkt wel of er nergens pret op aarde wezen wil.
Sint Nicolaas kom toch bij mij
en ga aan niemands deur voorbij,
dan worden alle mensen weer van binnen licht en blij.

Een fijne Sinterklaastijd!

Meer lezen en zingen?

Sinterklaas op de jaartafelVoor andere jaarfeesten klik hier.
Wil je meer lezen over hoe je een jaartafel kan maken, kijk hier.

Onder dit artikel zie je een paar linkjes naar YouTube. Ik zing (nu nog heel provisorisch met telefoon, 1 stem en de jaartafel) Sinterklaas liedjes zodat jullie bij interesse mee kunnen zingen en ze zo kunnen leren. Succes!

Bij Waldorf Bientje vind je inspiratie voor de jaartafel. Kijk op Facebook of Instagram.

In een Spaanse villa

Kille koude donk’re dagen

Sinterklaas is jarig

Een Piet ging uit fietsen

Geplaatst in De jaarfeesten en getagd met , , , , , .

Eén reactie

  1. Pingback: Een magisch Sinterklaasfeest | Bientjes Everyday Mommyday

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *